Studentka WPiA UG zrealizowała mobilność badawczą na University of Amsterdam
Anna Wardak, studentka IV roku prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego, zrealizowała mobilność badawczą na University of Amsterdam (UvA), poświęconą wykorzystaniu generatywnej sztucznej inteligencji w szkolnictwie wyższym oraz prawnym, etycznym i instytucjonalnym uwarunkowaniom wdrażania nowych technologii na uczelniach.
Wyjazd został zrealizowany w ramach programu PROM 2026 Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej w projekcie FERS „Krótkookresowa wymiana akademicka sposobem na podniesienie jakości kształcenia w instytucjach szkolnictwa wyższego i nauki”. Projekt mobilności przygotowany przez Annę Wardak uzyskał w postępowaniu konkursowym 11,75 punktu na 12 możliwych, otrzymując najwyższą ocenę spośród zgłoszonych projektów.
Przedmiotem realizowanego na University of Amsterdam projektu „Podmiotowość studentów w erze generatywnej sztucznej inteligencji. Analiza dobrych praktyk w zakresie wykorzystania AI w szkolnictwie wyższym na przykładzie University of Amsterdam” było zbadanie, w jaki sposób uczelnie mogą integrować narzędzia generatywnej AI z procesem kształcenia, nie rezygnując przy tym z rozwijania samodzielności, krytycznego myślenia i odpowiedzialności studentów.
W ramach mobilności studentka przeprowadziła kwerendę instytucjonalno-dokumentacyjną oraz biblioteczną, obejmującą m.in. zasoby Library Learning Centre Roeterseiland Campus oraz materiały opracowywane przez University of Amsterdam. Analizie poddano rozwiązania dotyczące polityki wykorzystania GenAI w dydaktyce, AI literacy, oceniania i weryfikacji efektów uczenia się, integralności akademickiej, ochrony prywatności oraz odpowiedzialnego korzystania z systemów sztucznej inteligencji.
Jednym z zasadniczych problemów badawczych było pytanie o to, w jakich warunkach wykorzystanie AI może wzmacniać sprawczość i samodzielność studentów, a kiedy może prowadzić do nadmiernego przenoszenia procesów poznawczych na technologię i stopniowej utraty kompetencji. Analiza praktyk UvA pozwoliła również przyjrzeć się odpowiedzialności samej uczelni za stworzenie środowiska umożliwiającego świadome i bezpieczne wykorzystywanie nowych technologii.
Wstępne wyniki badań wskazują, że odpowiedzią na rozwój generatywnej AI nie musi być ani jej generalny zakaz, ani nieograniczone dopuszczenie do procesu kształcenia. Kluczowe staje się rozróżnienie pomiędzy kompetencjami, które student powinien nadal rozwijać i wykazywać samodzielnie, a obszarami, w których krytyczna współpraca człowieka z AI może sama stanowić element procesu uczenia się.
Projekt ma charakter interdyscyplinarny, łącząc perspektywę prawną z badaniami nad komunikacją, mediami i szkolnictwem wyższym. Mobilność wpisuje się w dotychczasową działalność naukową Anny Wardak dotyczącą sztucznej inteligencji, nowych technologii oraz ich społecznych i prawnych konsekwencji.
Rezultaty kwerendy będą rozwijane w dalszej pracy badawczej i publikacyjnej. Na podstawie materiału zgromadzonego w Amsterdamie analizowana jest m.in. koncepcja „agency-preserving AI governance” - modelu zarządzania wykorzystaniem sztucznej inteligencji w szkolnictwie wyższym, którego centralnym założeniem jest zachowanie autonomii poznawczej, krytycznego osądu i odpowiedzialności człowieka w środowisku coraz intensywniej wykorzystującym systemy AI.
Gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów naukowych!