Silna reprezentacja Pracowni Prawa Ubezpieczeniowego UG na I Zjeździe Katedr Prawa Ubezpieczeniowego
W dniach 23–24 września 2026 r. w warszawskim Varso Tower odbył się I Zjazd Katedr Prawa Ubezpieczeniowego, zatytułowany „Aktualne kierunki zmian prawa ubezpieczeń”. Wydarzenie, zorganizowane przez Katedrę Prawa Cywilnego, Prawa Prywatnego Międzynarodowego i Prawa Ubezpieczeniowego WPiA Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, zgromadziło przedstawicieli najważniejszych ośrodków akademickich zajmujących się prawem ubezpieczeniowym, a także reprezentantów instytucji i praktyków rynku ubezpieczeniowego.
W Zjeździe bardzo aktywnie uczestniczyła Pracownia Prawa Ubezpieczeniowego WPiA Uniwersytetu Gdańskiego, reprezentowana przez kierowniczkę Pracowni – dr hab. Dorotę Maśniak, prof. UG, a także młodych badaczy rozwijających swoje zainteresowania naukowe pod jej opieką: mgra Marcela Myślińskiego, doktoranta Szkoły Doktorskiej UG, mgr Julię Radczuk, doktorantkę, oraz Martę Szczypińską, studentkę i seminarzystkę w ramach seminarium prowadzonego przez Dorotę Maśniak.
Tak liczna reprezentacja jednego zespołu naukowego, obejmująca zarówno samodzielnego pracownika naukowego, doktorantów, jak i studentkę, stanowi szczególnie cenny przykład międzypokoleniowej współpracy badawczej i konsekwentnego kształcenia kolejnych pokoleń specjalistów prawa ubezpieczeniowego. Udział młodych naukowców w ogólnopolskim forum dyskusji naukowej, obok uznanych przedstawicieli doktryny i praktyki, potwierdza znaczenie działalności naukowej i dydaktycznej prowadzonej w Pracowni.
Wystąpienia przedstawicieli Pracowni
Ze szczególnym zainteresowaniem zostało przyjęte wystąpienie dr hab. Doroty Maśniak, prof. UG, zatytułowane „Wykorzystanie ubezpieczeń w ekologicznej gospodarce odpadami”, wygłoszone w sesji poświęconej prawu ubezpieczeniowemu wobec nowych ryzyk.
Tematyka referatu wpisuje się w najnowszy nurt badań naukowych dr hab. Doroty Maśniak, prof. UG, którego istotnym wyrazem jest opublikowana w 2026 r. nakładem wydawnictwa Springer monografia anglojęzyczna The Legal Framework for the Use of Insurance in Ecological Waste Management (AIDA Europe Research Series on Insurance Law and Regulation, vol. 17).
Podjęta podczas Zjazdu problematyka ma wyjątkowo doniosłe znaczenie praktyczne. Odpowiednio skonstruowane mechanizmy ubezpieczeniowe mogą bowiem stanowić istotny element systemu zabezpieczenia finansowego ryzyk środowiskowych, wspierać realizację obowiązków podmiotów gospodarujących odpadami oraz przyczyniać się do skuteczniejszej ochrony środowiska i interesu publicznego. W tym kontekście badania prof. Maśniak mają wymiar nie tylko dogmatycznoprawny, lecz także systemowy i aplikacyjny – dostarczają podstaw do poszukiwania nowych rozwiązań prawnych i rynkowych odpowiadających wyzwaniom współczesnej gospodarki.
Innowacyjność zaprezentowanego podejścia polega na poszukiwaniu efektywnych sposobów wykorzystania instrumentów prawa ubezpieczeniowego w realizacji celów ekologicznych, a więc na łączeniu klasycznych konstrukcji ubezpieczeniowych z potrzebami wynikającymi z transformacji środowiskowej i rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym. Referat stanowił zatem ważny głos w dyskusji nad przyszłością prawa ubezpieczeniowego i jego rolą w reagowaniu na nowe, złożone ryzyka.
W sesji poświęconej dystrybucji ubezpieczeń i likwidacji szkód w erze obrotu elektronicznego i sztucznej inteligencji wystąpiła mgr Julia Radczuk z referatem zatytułowanym „Drugiej szansy nie będzie? O prekluzji dowodowej ubezpieczyciela po zakończeniu postępowania likwidacyjnego”.
Wystąpienie dotyczyło istotnego zagadnienia z pogranicza prawa ubezpieczeniowego i postępowania cywilnego, a mianowicie granic czasowych i procesowych możliwości powoływania przez ubezpieczyciela dowodów po zakończeniu postępowania likwidacyjnego. Problematyka ta ma szczególne znaczenie dla praktyki dochodzenia roszczeń ubezpieczeniowych, sytuacji procesowej stron oraz efektywności ochrony ubezpieczeniowej. Podjęcie tego zagadnienia pozwala spojrzeć na postępowanie likwidacyjne nie tylko jako na etap realizacji obowiązków ubezpieczyciela, lecz również jako na istotny element późniejszego sporu sądowego. Referat wpisywał się w aktualną dyskusję nad równowagą procesową stron stosunku ubezpieczenia oraz konsekwencjami działań podejmowanych przez ubezpieczyciela na etapie likwidacji szkody.
Z kolei Marta Szczypińska, studentka UG i seminarzystka dr hab. Doroty Maśniak, prof. UG, zaprezentowała referat pt. „Odpowiedzialność cywilnoprawna brokera za szkody wynikłe z wykorzystania systemów sztucznej inteligencji”.
Wystąpienie dotyczyło jednego z najbardziej aktualnych wyzwań współczesnego rynku ubezpieczeniowego – wykorzystania systemów sztucznej inteligencji w działalności pośredników ubezpieczeniowych i wynikających z tego konsekwencji w sferze odpowiedzialności cywilnoprawnej. W centrum rozważań znalazły się zagadnienia odpowiedzialności brokera za szkody związane z wykorzystaniem narzędzi AI, w tym pytanie o zakres obowiązków profesjonalnego pośrednika i granice dopuszczalnego posługiwania się zautomatyzowanymi rozwiązaniami. Temat ma szczególne znaczenie praktyczne w związku z postępującą cyfryzacją usług ubezpieczeniowych i rosnącą rolą algorytmów w procesach doradczych oraz dystrybucyjnych. Wystąpienie pokazało, że zainteresowania badawcze młodego pokolenia prawników obejmują również zagadnienia wyznaczające przyszłe kierunki rozwoju rynku ubezpieczeniowego.
W sesji poświęconej prawu ubezpieczeniowemu wobec nowych ryzyk wystąpił także mgr Marcel Myśliński, doktorant Szkoły Doktorskiej UG, z referatem pt. „Ryzyko podatkowe zakładów ubezpieczeń – na przykładzie braku dostosowania podatku od niektórych instytucji finansowych w Polsce do specyfiki działalności ubezpieczeniowej”.
Referat podejmował ważny, a zarazem stosunkowo rzadko analizowany w doktrynie prawa ubezpieczeniowego problem relacji pomiędzy konstrukcją obciążeń podatkowych a specyfiką działalności zakładów ubezpieczeń. Szczególne znaczenie miała analiza ryzyka wynikającego z niedostosowania regulacji podatku od niektórych instytucji finansowych do ekonomicznych i prawnych uwarunkowań działalności ubezpieczeniowej. Problematyka ta wykracza poza tradycyjne ramy prawa ubezpieczeniowego, ukazując znaczenie interdyscyplinarnego spojrzenia na funkcjonowanie zakładów ubezpieczeń. Wystąpienie zwróciło uwagę na potrzebę uwzględniania specyfiki sektora ubezpieczeniowego w procesie stanowienia i stosowania prawa podatkowego, a także na konsekwencje regulacyjne i gospodarcze przyjmowanych rozwiązań.
Nauka, współpraca i rozwój młodego pokolenia badaczy
Wszystkie cztery wystąpienia przedstawicieli Pracowni spotkały się z dużym zainteresowaniem i uznaniem uczestników Zjazdu. Podejmowane zagadnienia wywoływały żywe zainteresowanie, stanowiąc wartościowy punkt wyjścia do dyskusji i wymiany poglądów. Ich różnorodność tematyczna – od wykorzystania ubezpieczeń w ekologicznej gospodarce odpadami, przez problematykę dowodową w sporach ubezpieczeniowych, odpowiedzialność brokera w związku z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, aż po ryzyko podatkowe zakładów ubezpieczeń – dobrze odzwierciedla szerokie spektrum zainteresowań badawczych zespołu. Na szczególne podkreślenie zasługuje silna reprezentacja młodych naukowców i studentów rozwijających swoje kompetencje badawcze pod kierunkiem dr hab. Doroty Maśniak, prof. UG.
I Zjazd Katedr Prawa Ubezpieczeniowego był nie tylko okazją do prezentacji wyników badań, ale również przestrzenią integracji środowiska, wymiany doświadczeń i nawiązywania współpracy pomiędzy ośrodkami akademickimi. Dla Pracowni Prawa Ubezpieczeniowego WPiA UG udział w Zjeździe był szczególnie ważnym potwierdzeniem aktywności naukowej całego zespołu, a także znaczenia współpracy międzypokoleniowej w rozwijaniu badań nad współczesnymi wyzwaniami prawa ubezpieczeniowego.