Dr Dawid Rogoziński jako ekspert podczas Seminarium Rzecznika Praw Obywatelskich dot. WIBOR
Na zaproszenie Rzecznika Praw Obywatelskich prof. Marcina Wiącka, pracownik naszego Wydziału, dr Dawid Rogoziński z Katedry Prawa Cywilnego i Tradycji Prawnej, wziął udział w Seminarium Eksperckim "Wskaźnik WIBOR w umowach kredytu a konstytucyjna ochrona praw konsumentów", które odbyło się w Warszawie, w Biurze RPO 25 lutego 2026 r.
Wystąpienie dr. Dawida Rogozińskiego otworzyło Sesję planarną Konferencji, w której uczestniczyli - obok samego Rzecznika, przedstawicieli środowiska konsumentów, bankowego, sędziów i pełnomocników procesowych, ekspertów Biura RPO i Rzecznika Finansowego oraz innych organów ochrony prawa - także wiceminister finansów Jurand Drop oraz zastępca Prezesa UOKiK Daniel Mańkowski.
W swoim referacie zatytułowanym "Siedem grzechów głównych w sprawie WIBORu. Czy wnioski z wyroku TSUE w sprawie C-471/24 były do przewidzenia?" dr Rogoziński dokonał krytycznej analizy postaw prezentowanych przez strony sporu oraz nakreślił perspektywy dla sektora bankowego i konsumenckiego w Polsce.
Choć dziś banki mogą czuć się „zwycięzcami” w świetle obecnych reguł, sędziowie za 20-30 lat mogą interpretować te same przepisy zupełnie inaczej, kierując się aktualną wykładnią prawa i psychologią społeczną. „Nie wierzę w zasadę lex retro non agit w głowach sędziów za 20 lat. Psychologia wyprzedzi prawo, a sędzia nie będzie w stanie mentalnie cofnąć się do stanu z dzisiaj” – ostrzegał dr Rogoziński, apelując o ostrożność w konstruowaniu długoletnich produktów finansowych.
Dr Rogoziński wskazał na błędy komunikacyjne i procesowe zarówno sektora bankowego, jak i pełnomocników kredytobiorców: bankom zarzucił próbę forsowania tezy o całkowitym wyłączeniu WIBOR-u spod kontroli sądowej, co w świetle 20-letniego orzecznictwa TSUE było nierealne; stronie konsumenckiej wytknął przedwczesne ogłaszanie „wielkiego sukcesu” i budowanie zbyt prostych analogii do spraw frankowych, które opierały się na innych mechanizmach prawnych (indukcja skali).
W kontekście wyroku TSUE w sprawie C-471/24 prelegent potwierdził, że brak przejrzystości klauzul zmiennego oprocentowania otwiera drogę do badania ich pod kątem abuzywności (niedozwolonego charakteru), podkreślił jednak, że samo otwarcie tych drzwi nie oznacza automatycznego unieważnienia umów. I nic na takie powszechne rozwiązanie tej kwestii nie wskazuje.
Dr Rogoziński zachęcał do wyjścia poza doraźny lobbing i marketing prawniczy na rzecz rzetelnego dyskursu naukowego. Podkreślił, że spór o WIBOR to w istocie starcie fundamentalnych zasad i reguł prawnych, a ostateczne wnioski z orzeczenia TSUE są zbieżne ze stanowiskiem Rzecznika Praw Obywatelskich, prezentowanym we wstępie seminarium.
Rzecznik Praw Obywatelskich, prof. Marcin Wiącek, wskazał że Seminarium przyniosło mnóstwo konstruktywnych wniosków, ciekawych uwag i zastrzeżeń.
Z pewnością, kolejnym etapem dyskusji będzie analiza nadchodzących wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczących wskaźników referencyjnych w umowach sprzed wejścia w życie rozporządzenia BMR.
Rzecznik podziękował uczestnikom za konstruktywną wymianę myśli i zapowiedział gotowość do ponownego spotkania, gdy pojawią się nowe pola do dyskusji wynikające z orzecznictwa TSUE.
opracowanie na podstawie: bip.brpo.gov.pl
